SOSYAL GÜVENLİKTE GAZİLERE YENİ HAKLAR

e-Posta Yazdır PDF

Toplum için canından bir parça veren kahramanlara da Sosyal Güvenlik Reformu ile yeni haklar tanındı. Artık gaziler 30 yıl görev yapmış gibi emekli ikramiyesi alacak ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanacak B ir toplumun içinde barındırdığı engellilerine, insan onuruna yaraşır bir hayat standardını ve yaşam koşullarını sağlaması boynunun borcu. Hele bu engelli, o toplumun bekası ve güvenliği için canından bir parçayı kaybetmişse, bu borç aynı zamanda bir göreve dönüşüyor, işte yazı dizimizin bugünkü bölümünde, engelliler içerisindeki bir grubun, malul gazilerimizin çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili haklanna değineceğiz.

Mevzuatımıza göre gazilik unvanı iki durumda kazanılıyor.
Birisi harpte ya da harbe hazırlık gibi savaş durumlarında meydana gelen yaralanmalar sonucu oluşan gazilik. Bu kişilere muharip gazi deniyor. Bir de savaş dışında, yine emniyet güçlerinin (TSK ve Polis teşkilatı mensupları) bazı şartlar altında yaralanmaları sonucu oluşan gazilik var ki bunlara da malul gazi deniyor. Muharip gazilik çok istisnai durumlarda oluştuğundan, biz daha çok malul gaziler üzerinde duracağız. Bir kimsenin malul gazi .
sayılabilmesi için;
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında, iç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın önlenmesine dair görevlerde,
Devlet güçlerini sindirme amacına yönelik saldırılara maruz kalarak,
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu gereği emniyet güçlerinin yurtiçinde ya da yurtdışında görevlerini yaparken terör eylemlerine maruz kalması sonucu, yaralanması ve görevini yapamayacak duruma gelmesi gerekiyor. Bu arada hemen belirtelim ki, 2330 ve 3713 sayılı Kanunlar ve bu kanunlar kapsamında yapılan yardımlar, sadece askeri personel hakkında değil, tüm emniyet güçleri hakkında uygulanıyor.

EĞİTİM VE ÖĞRETİM YARDIMI ARTIRILDI
 
Yukarıdakilere ilave olarak, başta sosyal güvenlik reformu olmak üzere, 2008 yılında yapılan yasal düzenlemelerle, gazilerimize yeni haklar da verildi. Bunlar;
Gazi çocuklarına her yıl Emekli Sandığı tarafından verilen eğitim ve öğretim yardımı, yüzde 25 oranmda artırıldı. Gazi çocukları her yıl eylül-aralık aylan arasında SGK'ya başvuracaklar ve 2008 rakamlarıyla ilköğretim için 742 TL, ortaöğretime bin 114 TL, yükseköğretime bin 485 TL yıllık eğitim desteği alacaklar.
Gazilerimiz için sosyal güvenlik reformu kapsamındaki en iyi haber, emekli olduktan sonraki çalışmalarıyla ilgili. 1 Ekim 2008'den önceki uygulamada, malullük aylığı alan gazilerimiz, daha sonra tekrar kurumlarında veya herhangi bir kamu kurumunda çalışmaya başlarlarsa aylıkları kesiliyordu.
Bundan sonra 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık alan gaziler, kamu kurumlarında tekrar çalışmaya başlasalar dahi, hem maluliyet aylıklarım, hem de maaşlarını alabilecekler.
1 Ekim öncesinde gazilerimiz, malullük aylığı alırken SSK veya BağKur'a tabi çalışırlarsa, kendilerinden sosyal güvenlik destek primi kesiliyordu. Bundan sonra bu prim kesilmeyecek. Sadece yüzde 1-6,5 arasında değişen oranlarda iş kazası ve meslek hastalığı primi kesilecek.
Bu primi bağımlı çalışırlarsa işveren, bağımsız çalışırlarsa kendileri ödeyecek.
Reform Kanunu, bgs&s, bfö.mfö'?. fâsft safta nüfusunu genel sağlık sigortalısı saydı ve prim ödeme gücü olan herkesten prim alınmasını öngördü.
Ancak gazilerimiz bu /primden muaf tutuldu.
a Hatta maluliyet aylığı alan gazilerimiz tekrar çalışmaya başlasalar dahi, GSS primi ödemeyecekler.
Şu an memurların dışındaki sigortalılar tarafından, sağlık yardımı aldıkları kuruluşa göre değişen tutarlarda 3-10 YTL arasında katılım payı ödeniyor. Geçiş sürecinin bitiminden sonra memurlar da bu payı ödeyecek. Ancak gazilerimiz, ne şimdi ne de geçiş sürecinden sonra katılım payı ödemeyecek.
Gazilerimize tanınan bu haklardan, özellikle emeklilik sonrası çalışmalarını teşvik edici olanların son derece isabetli olduğu kanaatindeyiz. Böylece gazilerimizin de sahip oldukları birikim ve tecrübelerini toplumumuzla paylaşmalarının önü biraz daha açılmış oldu.

GÖREV MALULLÜĞÜ AYLIĞI
Gazilerin, kimisi emeklilik mevzuatından kaynaklanan, kimisi de ayrıldıkları kurumlar tarafından sağlanan haklan mevcut. Bunlar;
Gazilere sağlanan en temel hak, görev malullüğü aylığının bağlanmasıdır.
Gazilerin vefatı halinde eş ve çocuklarına dul-yetim aylığı bağlanıyor.
Gazı'ıer, 30 yıl' görev yapmış gibi varsayılarak emekli ikramiyesi alıyor.
Gazilere, 3480 sayılı Kanun gereği, tütün ve alkol ürünlerinin satışından her yıl pay veriliyor. Gazinin vefatı sonrası ise, geride kalan hak sahiplerine son aldığı paym 5 katı tutarında toplu ödeme yapılıyor.
Gazilerin öğrenim yapan çocuklarına, talep edilmesi durumunda her yıl karşılıksız burs veriliyor.
TSK'dan gazi sıfatıyla ayrılanlara OYAK tarafından yardım yapılıyor. Bu yardım için, görevden ayrıldıktan sonra 1 yıl içerisinde başvurmak gerekiyor. Ayrıca yine OYAK tarafından, cazip koşullarda konut kredisi sağlanmakta.
Gazilere, emekliliklerini takip eden 10 yıl süreyle yurtiçinde oturdukları özel konutlarının kirası devlet tarafından ödenmekte.
TOKİ tarafından inşa edilen konutlardan, gaziler için öncelikli yararlanma hakkı bulunuyor.
Gazilerin kendilerine ve hak sahiplerine sağlık yardımları ücretsiz olarak yapılmakta.
Gazilerin çocukları, Kredi ve Yurtlar Kurumu'nun yurtlarından ücretsiz yararlanıyor.
Bu saydığımız hak ve imkanlara ilaveten, gazilere kurumlarınca tanınan pek çok imkan daha var. Kurum sosyal tesislerinden yararlanma, ücretsiz seyahat hakkı, özel öğretim merkezlerinden yararlanma gibi.

Bugün: Sadettin ORHAN